آیا رژلب سرب دارد؟

«رژلبت را با طلا بکش؛ اگر سیاه شد یعنی سرب دارد!» این جمله سال‌هاست در شبکه‌های اجتماعی تکرار می‌شود. اما واقعیت علمی کمی متفاوت است: بله، ممکن است در بعضی رژلب‌ها مقدار بسیار کمی سرب وجود داشته باشد؛ اما معمولاً سرب عمداً به رژلب اضافه نمی‌شود و وجود مقدار قابل اندازه‌گیری آن هم لزوماً به معنی خطرناک بودن محصول نیست. سرب چطور وارد رژلب می‌شود؟ سرب به‌طور طبیعی در محیط وجود دارد و می‌تواند به‌صورت ناخالصی بسیار جزئی در بعضی مواد معدنی و رنگدانه‌های مورد استفاده در محصولات آرایشی وجود داشته باشد. FDA توضیح می‌دهد که سرب در محصولات آرایشی عمدتاً به‌عنوان ناخالصی مطرح است، نه به‌عنوان ماده‌ای که سازنده برای ایجاد رنگ یا عملکرد محصول به رژلب اضافه کند. واقعاً چقدر سرب در رژلب‌ها پیدا شده؟ FDA صدها رژلب و محصول آرایشی لب را آزمایش کرده است. در بررسی‌های این سازمان، میزان سرب در محصولات لب از کمتر از حد قابل تشخیص تا حدود ۷ ppm گزارش شده و بیش از ۹۹٪ محصولات آرایشی بررسی‌شده کمتر از ۱۰ ppm سرب داشته‌اند. FDA حداکثر ۱۰ ppm را به‌عنوان سطح توصیه‌شده برای سرب به‌عنوان ناخالصی در محصولات لب و بسیاری از محصولات آرایشی خارجی مطرح کرده است. ۱۰ ppm یعنی رژلب کاملاً بی‌خطر است؟ اینجا یک نکته مهم وجود دارد. سرب یک ماده سمی شناخته‌شده است و اصولاً هدف تولیدکنندگان باید پایین نگه داشتن میزان آن تا حد امکان باشد. اما خطر فقط با دانستن اینکه یک ماده وجود دارد مشخص نمی‌شود؛ مقدار تماس هم اهمیت دارد. FDA در ارزیابی مواجهه خود نتیجه گرفته که سرب تا سطح توصیه‌شده ۱۰ ppm در محصولات لب، با توجه به مقدار معمول مصرف و بلع ناخواسته رژلب، انتظار نمی‌رود خطر سلامتی ایجاد کند. بنابراین تفاوت بزرگی وجود دارد بین این دو جمله: «در این محصول سرب قابل اندازه‌گیری است.» و «این محصول مقدار خطرناکی سرب دارد.» این دو الزاماً یک معنی ندارند. پس هنگام خرید رژلب باید نگران باشیم؟ به‌جای ترس از هر محصولی که ممکن است مقدار بسیار ناچیزی فلزات داشته باشد، توجه به منبع معتبر محصول، کنترل کیفیت، مواد اولیه و رعایت استانداردهای تولید منطقی‌تر است. FDA نیز اشاره می‌کند که انتخاب مناسب مواد اولیه و رعایت Good Manufacturing Practices می‌تواند میزان ناخالصی سرب را در سطح پایین نگه دارد.

نگاه نیشا این موضوع یک مثال خوب از چیزی است که در نیشا برای ما اهمیت دارد: «طبیعی»، «شیمیایی»، «بدون فلان ماده» یا حتی وجود مقدار بسیار کم یک ترکیب، به‌تنهایی برای قضاوت درباره ایمنی محصول کافی نیست. ایمنی یک محصول آرایشی به نوع ماده، مقدار آن، کیفیت مواد اولیه، فرمولاسیون و روش تولید وابسته است. در نیشا هم وقتی از روغن‌های گیاهی، شی‌باتر، کره کاکائو یا سایر مواد طبیعی استفاده می‌کنیم، صرف طبیعی بودن آن‌ها را معادل بی‌خطر بودن نمی‌دانیم. هدف ما استفاده از مواد اولیه مشخص در فرمول‌های ساده و هدفمند و نگاه علمی‌تر به مراقبت از پوست است. گاهی مهم‌ترین سؤال این نیست که «آیا یک ماده وجود دارد؟»؛ بلکه این است که چقدر وجود دارد و آیا در آن مقدار واقعاً خطری ایجاد می‌کند؟

منابع

1. U.S. Food & Drug Administration — *Lead in Cosmetics* 2. U.S. Food & Drug Administration — *Limiting Lead in Lipstick and Other Cosmetics* 3. U.S. Food & Drug Administration — *Supporting Document for Recommended Maximum Lead Level in Cosmetic Lip Products and Externally Applied Cosmetics* 4. U.S. Food & Drug Administration — *Testing of Cosmetics for Arsenic, Cadmium, Chromium, Cobalt, Lead, Mercury, and Nickel*